مامعتادیم چون همسایه معتاد داریم

فرزاد وثوقی روزنامه نگار

اگر ما همسایه ای بنام افغانستان نداشتیم ، معلوم نیست فراگیری اعتیاد را به گردن چه کسی ویا کدام کشور وفرهنگ می انداختیم. واقعیت این است که مواد مخدربه راحتی از مرزهای ایران وارد وتاعمق شهرهای بزرگ وکوچک راه خودرا باز می کند. اما دربرابر این واردات غیر قابل انکار وناتوانی نیروهای بازدارنده هیچ اقدام فرهنگی صورت نگرفته تا زمینه های تقاضا برای مصرف کاهش یابد.ما معمولا سالی یکبار ویا برای تضعیف رقبای سیاسی خود دست به انتشار آمارهای اعتیاد می زنیم.از بلای خانمانسوز وتکراری هرویین وتریاک می گوییم واشاره ای به اشپزخانه های تولید مواد صنعتی می کنیم .اما درعمل سن اعتیاد به دبستان ها کشیده شده است وباقی قضایا.باید دید مسوولان امر درسطوح ملی واستانی چگونه شب سر بربالین آسایش می گذارند درحالیکه اعتیاد بزرگترین عامل تهدید امنیتی کشور است .

مهم این است که با قرار دادن پلیس مقابل هجمه مواد مخدر توسط سوداگران مرگ عملا خودمان را دربرابر این بلا بی مسوولیت کرده ایم. تمام توان پلیس ایران به لحاظ نیروی انسانی وتجهیزاتی قادر به کنترل نوار مرزی برای جلوگیری از مواد مخدر وسایر کالاهای قاچاق نیست.اما ما از پلیس انتظار داریم درراه مبارزه با مواد مخدر پیروز از میدان خارج شود. این درحالی است که تلفات انسانی دراین رابطه به نیروهای پلیس قابل توجه وتاسف انگیز است. درواقع پلیس با توان حداکثری درحال ممانعت از ورود مخدرهاست اما این توان حتی درارزیابی حداکثری خودکافی نیست.

خرید و فروش مواد مخدر یکی از گونه‌های تجارت غیرقانونی در جهان است. تجارت غیرقانونی ای که با گردش مالی سالانه بین ۴۰۰ الی ۶۰۰ میلیارد دلار، پس از تجارت اسلحه به عنوان دومین اقتصاد تاریک شناخته می‌شود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده توسط دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد( UNODC )بازارهای مخدری در حال حرکت از مواد سنتی به انواع مواد محرک مانند مت آمفتامین‌ها و مواد محرک مانند ماری جوانا است. روندی که خواه و ناخواه به دلیل همسایگی ایران با یکی از بزرگ‌ترین کانون‌های تولید و قاچاق مواد مخدر یعنی افغانستان، بر روی وضعیت مخدری ایران نیز تاثیر خواهد گذاشت.

بحث تجارت مخدر و اقتصاد مواد مخدر سالانه بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار گردش مالی در جهان دارد و اقتصادی غیرقانونی محسوب می شود. بر اساس تعریفی که سازمان ملل ارائه داده، اساسا گروه هایی که بیش از ۳ نفر عضو داشته باشد و برای رسیدن به سود مادی سعی می کنند که به سمت افعال غیرقانونی مثل قاچاق، جعل، دزدی یا مسائلی مثل پولشویی حرکت کنند، به عنوان گونه‌های جرائم سازمان یافته شناخته می شوند. پیش از این در مورد جرائم سازمان یافته بیشتر نهادهای انتظامی یا نهادهایی که با امر بهزیستی و مسائل پولشویی و تخلف های مالی متبط بودند، صحبت می کردند؛ اما امروز در مطالعات روابط بین المللی و امنیت بین المللی، ما از جرائم سازمان یافته به عنوان یک تهدید حیاتی علیه دولت و ملتها یاد می کنیم. به این معنا که اگر دولت ها بخواهند امنیت ملی خودشان را در سطوح مختلف انسانی، دولتی و ملی تامین کنند، ابتدا باید به فعالیت‌های غیرقانونی که سبب سست شدن پایه‌های مشروعیت و مقبولیت در واحد سیاسی می شود، نگاهی داشته باشند.

ما همسایه یکی از بزرگترین تولیدکنندگان مواد مخدر در جهان هستیم، بیش از ۹۰ درصد هروئین جهان در افغانستان کشف می شود. پیش از روی کار آمدن طالبان دوم ما شاهد این بودیم که افغانستان به عنوان مرکز اصلی تولید، کشت و قاچاق مواد مخدر در جهان شناخته می شد. به ویژه بحث کشت خشخاش، تولید تریاک و مشتقات آن. همین موضوع سبب میشود که کارگزاران و سیاست گذاران جمهوری اسلامی به این موضوع توجه جدی تر کنند و این به شکل مشخص امنیت ملی ما را درگیر خودش کرده است. بر اساس گزارش های UNODC ایران در خط مقدم مبارزه با قاچاق مواد مخدر قرار دارد و بیشترین کشفیات را در این زمینه دارا است؛ اما به هر ترتیب یک مسیری است که به دلیل سود اقتصادی بسیار بالا که در ابتدا اشاره کردیم همواره در جریان است و هر چقدر هم که با آن مبارزه کنیم، لاجرم یک بخشی از این بار منتقل می شود به بازارهای مصرف در منطقه اروپا؛ اما اگر بخواهیم با یک نگاه جزئی‌تر به این مسئله نگاه کنیم، اساسا دولت‌ها و واحدهای سیاسی سعی می‌کنند که برای رسیدن به امنیت پایدار نگاه جامع تری داشته باشند که ما آن را به عنوان مکتب کوپن هاور بررسی می کنیم.

درهر صورت ما بایک بحران فرهنگی در زمینه مصرف مخدرها روبرو هستیم واینکه همسایه ما اهل تولید وتوزیع ومصرف مواد مخدر است دلیل قانع کننده ای نیست ونخواهد بود. بنظر می رسد باید برنامه ای از سطح مدارس آغاز شود تا براین بحران غلبه کنیم. /// انتهای پیام 760 کلمه