مواد مخدر ، در دسترس

فرزاد وثوقی روزنامه نگار

چرا ماجرای اعتیاد را برای نوجوانان وجوانان آشکار نمی کنیم و آنان را در سنین پایین (کودکی ) در مقطع تحصیلی ابتدایی با این بلای خانمانسوز آشنا نمی کنیم. بنظر می رسد موضوع پنهانی در این ترک فعل وجود دارد وگاهی ذهن را به درآمدهای اقتصادی این صنعت معطوف می دارد که شاید بازدارندگان نیز سهمی از این تجارت مخوف دارند که اینگونه بی اعتنا از کنار این گذرگاه مرگ عبور می کنند. دفتر مواد مخدر سازمان ملل متحد در آخرین گزارش خود به این موضوع پرداخته که قاچاق مواد مخدر در سراسر جهان گردش مالی 320 میلیارد دلاری دارد،( آمار سال 1402) .

اواخر سال گذشته رئیس پلیس مبارزه با موادمخدر فراجا از دستگیری یک قاچاقچی بزرگ موادمخدر با گردش مالی 300 میلیارد تومانی در کشور خبر داده بود . این فرد اقدام به تشکیل یک شبکه مسلح وگسترده قاچاق موادمخدر کرده و از طریق کویر مواد مخدر را به عمق کشور انتقال داده بود. متهم با نام‌های مستعار حاج پرویز، حاج شاه سلیم و حاج عبدالله شناخته می‌شد. از این قاچاقچی ۳۲ دستگاه خودرو و تعدادی سلاح سبک و سنگین نیز کشف شده بود.

جستجوی آماری من در سطح خبرگزاری های داخلی گویای این مطلب بود که در سال ۱۳۶۶، دو میلیون مصرف‌کننده مواد مخدر در کشور وجود داشت. سال ۱۳۸۳ نیز شیوع‌شناسی در حوزه اعتیاد با همکاری ستاد مبارزه با مواد مخدر و وزارت بهداشت انجام شد که براساس آن تعداد مصرف‌کنندگان حدود ۳ میلیون و ۷۶۰ هزار نفر برآورد شد. ستاد مبارزه با مواد مخدر در دولت نهم نیز درخصوص نرخ شیوع اعتیاد آمار ۸۰۰ هزار مصرف‌کننده مواد مخدر در کشور را اعلام کرد اما به دلیل اینکه این آمار درست نبود مجبور به اصلاح این آمار شدند و دو سال بعد از آن، ستاد مبارزه با مواد مخدر آمار یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر مصرف‌کننده در کشور را اعلام کرد که این هم آماری اشتباه و دستکاری شده بود، اما در سال ۱۳۹۴، دبیر کل وقت ستاد مجبور به اصلاح و اعلام درست آمار شد به گونه‌ای که تعداد کل مصرف‌کنندگان برابر با ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر اعلام شد.

آمارهای هشدار میدهند که روزانه بالغ بر 10 میلیارد تومان از سوی معتادان صرف خرید مواد مخدر می شود. بر این اساس و با در نظر گرفتن تعداد فرضی همان دو میلیون معتاد در کشور بر اساس آمارهای تاریخ گذشته ، سالانه رقمی حدود 650ر3 میلیارد تومان صرف خرید و مصرف مواد مخدر می شود.

البته این آمارها را باید بصورت فرضی مورد توجه قرار داد چرا که با سرچ موضوعی مواد مخدر ودرآمدهای حاصله از آن در گوگل بیشتر شاهد آمارهای اواخر دهه نود بودیم تا آمارهای به روز شده ، که به نوبه خود نشان از توجهات مسوولان امر دارد!

آمار ها وتحلیل ها در سال گذشته نشان می دهد که در حال حاضر آمار رسمی مصرف‌کنندگان مواد مخدر برابر با ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر است که در این میان ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از آنها مصرف‌کننده قطعی و سایرین جز مصرف‌کننده‌های تفننی مواد مخدر هستند البته آمار ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۱ را نداریم. این آمار نشان می‌دهد که تنها در یک دهه، یعنی از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۴، ۶۳۰ هزار نفر به تعداد مصرف‌کنندگان مواد مخدر افزوده شده است.

هاشمی دبیرکل اسبق ستاد مبارزه با مواد مخدر کشوردراین زمینه هشدار داده بود که متاسفانه تاکنون پژوهش علمی با متغیرهای جامع در سطح ملی انجام نشده است، اما آنچه مشخص است این است که براساس آمارهای رسمی، از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۴ تعداد مصرف‌کنندگان از ۳ میلیون و ۷۶۰ هزار نفر به ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر رسیده که تعداد افراد جدیدی که به مصرف‌کنندگان اضافه شده است از قشر «جوان» هستند و این یعنی فاجعه سرمایه انسانی در کشور، که باتوجه به اینکه نرخ رشد جمعیت معکوس شده است، اکنون نرخ رشد اعتیاد حداقل ۳ برابر نرخ رشد جمعیت است. درواقع نرخ اعتیاد حدود ۵.۵ درصد هست.

با تمام این تفاصیل اقدام موثری برای برخورد با عرضه وتقاضا صورت نگرفته وذهن نگارنده وسایر افراد طرف مشورت را به درآمدزایی این صنعت دریک اقتصاد محصور وحفاظت شده می کشاند. اقتصادی که در رده های ملی وبین المللی گاها از صیانت های موجه نیز برخوردار است.

***حالا باید برای آشنایی نسل جوان بدون پرده وارد میدان شد وبنظر می رسد که این یک الزام است که باید در مقابل انکار برخی مسوولان مورد تاکید قرار گیرد. انکار مسوولان از این بابت است که اقدامی در عمل برای پیشگیری ونیز مقابله با این پدیده انجام نداده است و این انکار باعث می شودتا فرضیه اتهام علیه برخی مسوولان مربوطه حوزه های سیاسی، اجتماعی واقتصادی قوت بگیرد. مواد مخدر سنتی وصنعتی را باید بهتر بشناسیم واز تعارفات بی جهت پرهیز کنیم. باید برای پیشگیری کتاب داستانی در مورد اعتیاد وعاقبت مصرف مواد مخدر نوشت وبه زبان کودکانه در محضر خانواده گویش نمود. آیا چنین کتابی وجود دارد؟

مواد مخدر طبیعی همان مواد مخدر سنتی هستند که مصرف آنها از قدیم رایج بوده است. مجازات تعیین شده توسط قانون برای این گونه مواد مخدر خفیف تر از مجازات تعیین شده برای مواد مخدر صنعتی است زیرا اثرات سوء آن کمتر است.

مواد مخدر صنعتی موادی هستند که با اعمال تغییرات شیمیایی بر روی آنها تولید می شوند. این مواد را ابتدا از گیاهان به دست می آورند و سپس با اعمال برخی تغییرات شیمیایی بر روی آنها آماده مصرف میشوند. عوارض استعمال این گونه مواد مخدر بیشتر از مواد مخدر طبیعی است در نتیجه قانون‌گذاران مجازات سخت تری را برای این گونه مواد مخدر در نظر گرفته اند. تفاوت های دو نوع مواد مخدر سنتی و صنعتی مواردی مانند میزان اعتیاد آوری آنها است.

مواد مخدر سنتی مثل تریاک ،هروئین و سایر فرآورده های طبیعی معمولا دارای آثار و عوارض جسمانی زودرس و مشخصی هستند. برای مثال افرادی که از این گونه مواد مخدر استفاده می کنند به سرعت لاغر می شوند، لب های آنها سیاه رنگ می شود و پوست آن ها تیره تر می گردد. معمولاً این گونه افراد دچار خمیدگی قامت و پژمردگی چهره می شوند. از دیگر علائم بارز و ظاهری معتادین به اینگونه مواد مخدر سردرد ها و تغییرات در رفتار آنها است.

اما مصرف کنندگان مواد مخدر صنعتی مانند شیشه به جز تغییر در اندازه و ابعاد مردمک چشم هایشان زخم های احتمالی در گوشی‌های کناری زبان نیز برایشان ایجاد می شود، مقدار کمی لاغر می شوند و نشانه های جسمانی مشخصی ندارند. یاس و افسردگی جز آثار سوء این گونه مواد مخدر است. بروز توهم و اختلالات شناختی و در نتیجه انجام دادن رفتارهای پرخطر از عوارض قطعی مصرف شیشه است که در دراز مدت خود را نشان میدهد. مصرف مواد مخدر سنتی نیاز به محل و وسایل خاصی دارد در حالی که مواد صنعتی را می توان در هر محلی و با یک وسیله ساده و قابل حمل مصرف نمود.

مواد مخدر سنتی دارای بوی مخصوص و قابل تشخیصی هستند این در حالی است که مواد محرک صنعتی غالبا بو ندارند و اطرافیان قادر به تشخیص آنها نیستند. نکته مهم دیگر اینکه مواد مخدر سنتی دارای علائم خماری یا محرومیت از مواد مخدر و در صورتی که مواد مخدر سنتی به مصرف کننده آنها نرسد این افراد پس از گذشت ۴ الی ۱۲ ساعت دچار علائم ناخوشایندی مثل آبریزش بینی و چشم و بی قراری، مشکلات گوارشی، دردهای عضلانی و در نتیجه تشنج خواهند شد.

اما مصرف مواد صنعتی معمولا مدت های طولانی و حتی تا یک ماه پس از آخرین مصرف نیز علائم محرومیت را از خود به جای نمی گذارد به همین دلیل است که خانواده ها و اطرافیان افراد مصرف کننده معمولاً به ندرت می توانند اعتیاد عزیزانشان را به مواد صنعتی تشخیص دهند و در صورت شک کردن نیز از آنجایی که اطلاعات کافی درباره نحوه خماری در مواد مخدر صنعتی ندارند فکر می‌کنند که فرد معتاد نیست و این علائم ممکن است علائم سرماخوردگی یا سایر بیماری‌های عادی باشد.

ما دراین رابطه به دو توصیه باید توجه کنیم ، اول آگاهی نسل کودک ونوجوان و دوم آگاهی والدین نسبت به خلق وخوی فرزندان خود که تحت نظر قرار دادن ابعاد روحی وروانی فرزندان یکی از اولویت های نهاد خانواده است. /// انتهای پیام 1370 کلمه