پاکت سفید

بحران اطلاع رسانی در بحران

فرزاد وثوقی روزنامه نگار

یکی از موارد مهم در رخداد بحران امر اطلاع رسانی سریع ودقیق است که البته در سرعت انتشار آن با توجه به ابزار های موجود شکی نیست اما در دقت وصحت آن همیشه اشکالاتی وجودداشته که دلیل آنرا می توان در پیشتازی خبردانست . پیشتازی خبر باعث بروز شایعه وتقویت آن می شود. وقتی خبرگزاری ها برای معرفی خود نسبت به سرعت دسترسی به دانسته ها برای مردم وارد معرکه می شوند ودست به انتشار اخباردریافتی میزنند ،حتی اگرازصحت آن بی اطلاع باشند که البته آنرا شنیده ویا دریافتی از یک منبع موثق معرفی می کنند تا بار حقوقی کمتری داشته باشد.

هر چند اخبار منتشره توسط خبرگزاری ها قابل تکذیب وتایید است اما خبرگزاری های برخط می توانند پس از تکذیب، اخبار خودرا از صفحات مجازی برداشته ودر تکذیب آن نقش موثری داشته باشند. اما رسانه های مکتوب که با 24 ساعت تاخیر اقدام به اطلاع رسانی می کنند باید از انتشار خبر خودداری نمایند ودر صورت توان نسبت به تحلیل وبررسی بحران اقدام نمایند چرا که در لحظه انتشار اخبار در صفحات رسانه های مکتوب داستان بحران ومدیریت آن ممکن است با سمت وسویی دگر مواجه شده باشد.

تعریف های خاصی از مدیریت بحران شده است که دراین فرصت مدیریت رسانه ای آن بیشتر مورد توجه قرار می گیرد تا نوع ونحوع امداد رسانی چرا که نیروهای واکنش سریع بطور قطع برای مداخله در بحران از جان مایه می گذارند.

بحران یک حادثه است که ناگهان در اثر وقایع و عملکردهای طبیعی و انسانی به وجود می‌آید و خسارت و سختی را به یک جامعه یا مجموعه انسانی وارد می‌کند. حل این بحران نیاز به اقدامات و عملیات اضطراری و فوق‌العاده دارد. بحران، یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر در زندگی اجتماعی است که خود میزبان تهدیدها و فرصت‌هایی با شدت، نوع و گستره‌ای متنوع است.

این وضعیت می‌تواند نظام سیاسی و مدیران حاکم را در شرایط دشوار و پرمخاطره‌ای قرار دهد. شناخت بحران و شرایط آن در مدیریت بحران بسیار بااهمیت است. در مواجهه با بحران، فعالیت‌های خبری و اطلاع‌رسانی به حدی حساس و مهم می‌شوند که تمام جوانب از جمله زمان، تصویر، لحن، ادبیات و واژه را تحت تأثیر قرار می‌دهند. این اهمیت و حساسیت، مدیریت شرایط بحرانی و استراتژیک را در این شرایط الزامی می‌کند.

بحران، نه تنها یک نقطه چرخش در سلسله‌ای از رویدادها و عملیات است، بلکه یک وضعیت است که نیاز به تصمیم‌گیری و عمل را بالا می‌برد. بحران حاصل از وقایعی است که از ترکیب آن‌ها شرایط جدیدی به وجود می‌آید. این وضعیت اضطراری باعث افزایش نگرانی و تشویش عوامل تصمیم‌گیرنده می‌شود.

در یک بحران، آگاهی و اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیرندگان ناقص و ناکافی است و تمام عوامل علیه عوامل درگیر عمل می‌کنند. این موضوع باعث می‌شود تا مدیریت حوادث نیز با چالش مواجه شود. روابط بین عوامل دگرگون می‌شود و تنش بین آنها افزایش می‌یابد.

وضعیت بحرانی، اگرچه ممکن است کوتاه‌مدت باشد، اما می‌تواند به یک برهه طولانی تبدیل شود. شرایط بحرانی، اهداف طرف‌ها و سازمان‌های درگیر در آن را با تهدید مواجه می‌سازد و تنش‌های فیزیکی و روانی را همراه با اضطراب و نگرانی ایجاد می‌کند.

مدیریت بحران عبارت است از هماهنگ‌سازی آگاهانه و هوشمندانه تمامی بخش‌ها، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های انسانی، فنی، مالی، و غیرمالی در قالب برنامه‌ها و فعالیت‌های مختلف، به منظور افزایش کارایی و اثربخشی در مقابله با بحران‌ها. این فرایند نظام‌یافته تلاش می‌کند تا بحران‌های آینده را شناسایی و پیش‌بینی کند، اقدامات پیشگیرانه را در نظر بگیرد و از آسیب‌های احتمالی پیشگیری کند.

رسانه‌ها از بحران تأثیر می‌پذیرند و به نوبه خود بر بحران‌ها تأثیر گذارند. بدون تردید، زمانی که رسانه‌ها مرکز توجه قرار می‌گیرند، یک مسئله به بحران تبدیل می‌شود. مدیریت حوادث، که شامل برطرف کردن شرایط غیرعادی است، از طریق ابزارهای متعدد انجام می‌شود و رسانه یکی از این ابزارهاست.

نگرش و رویکردهای مختلفی وجود دارند که تأثیر به‌سزایی در اقدامات و عملکرد در مواجهه با بحران دارند. سه رویکرد اصلی در این زمینه شامل: بحران‌گریزی، بحران‌ستیزی و بحران‌پذیری است. بر این اساس، چهار استراتژی اصلی در مدیریت بحران معرفی می‌شود.

استراتژی انفعالی، استراتژی واکنشی،استراتژی فعال،استراتژی فوق فعال چهار استراتژی خاص هستند که البته هر کدام تعریف مورد نظرو تخصصی خودرا دارند. انتخاب استراتژی مناسب برای مدیریت بحران نیاز به تحلیل دقیقی از شرایط بحران، نوع فعالیت شما، محیط کسب و کار و نیازهای جامعه دارد. مدیریت بحران یک فرآیند پیچیده است که رسانه نقش مهمی در آن دارد. مراحل مختلف آن از پیش‌بینی تا مرحله پس از بحران، هر کدام نقش و اهمیت خود را دارند.

در هر صورت بحران دریک میدان اتفاق می افتد که مدیریت بحران پیرامون آن حلقه های متعددی ایجاد می کند.حلقه اصلی هر بحران انتشار اخبار است که مدیریت آن نیازمند تیم تخصصی حاضر در میدان بحران است . /// انتهای پیام 790 کلمه